Theekransje

Girlpower: Toffe historisch onbekende dames - deel 3

Onlangs leerde ik weer veel over toffe vrouwen die deze wereld hebben bewandeld, maar waar wij nooit wat over hebben gehoord tijdens onze geschiedenislessen. Dat kan natuurlijk niet zo blijven, dus neem ik na het eerste en tweede artikel weer de taak op me om jullie kennis te laten maken met drie badass ladies in de wereldgeschiedenis!

Khutulun
Leefde van: 1260 - 1306
Was: legendarische krijger die onverslaanbaar was, vooral met worstelen

Je hebt vast wel eens gehoord van Genghis Khan, een grote veroveraar en stichter van het Mongoolse Rijk. Maar ken je ook Khutulun, zijn badass achterkleindochter? Khutulun werd geboren ergens in 1260, als enigste meisje met veertien oudere broers. Haar vader was leider van een groot rijk en zodoende werd ze niet opgevoed met lezen en schrijven, maar met zwaardvechten, veldslagen en worstelen.

Vooral met dat laatste was Khutulun een echte heldin. Niemand kon haar verslaan, en dat in een rijk waar worstelen de meest populaire sport was. Het worstelen toen was wel wat anders dan nu. Toen waren er vrij weinig regels, behalve dat je de tegenstander naar de grond moest krijgen en de verliezer een kudde paarden moest geven aan de winnaar. Khutulun was zo goed, dat ze met het worstelen zo’n tienduizend paarden won!

Ook haar liefdesleven werd beheerst door het worstelen. Khutulun weigerde namelijk met een man te trouwen, behalve wanneer hij haar kon verslaan in een worstelmatch. Natuurlijk waren er genoeg mannen die dachten haar wel even naar de grond te kunnen werken, maar stuk voor stuk bleek hun mannelijke arrogantie niets waar te kunnen maken. Voor één man was de vernedering wel heel groot, want hij was een belangrijke prins met heel veel aanzien. Hij en haar ouders vroegen Khutulun om de wedstrijd te verliezen, want hun huwelijk zou politiek gezien helemaal geweldig zijn. Maar nee, daar had ze geen zin in en maakte hem binnen no-time in. Hoewel niemand haar ooit heeft verslagen, trouwde Khutulun wel. Of dit uit liefde of een politieke beslissing was, is niet zeker. De bronnen zijn daar niet duidelijk over, behalve dat de man aanzien had. Maar de keuze voor haar man heeft zeker bij haar gelegen!

Voordat haar vader stierf, wees hij Khutulun aan als zijn opvolger. Daar had ze niet zoveel zin in, want ze wilde liever op het slagveld staan. Daarom maakte ze een deal met één van haar broers: Khutulun steunde hem met zijn claim als leider van het rijk, als zij hoofdgeneraal mocht zijn van het leger. Uiteindelijk stierf ze zo’n vijf jaar later, waarschijnlijk tijdens een veldslag of door een huurmoordenaar.

Raden Adjeng Kartini
Leefde van: 1879 - 1904
Was: grondlegger van feminisme in Indonesië en benoemd tot ‘Held van Indonesië’

Hoewel er nu ook nog veel beter kan, weten we allemaal dat het ooit veel slechter was gesteld met de vrouwenrechten in de wereld. In haar tijd heeft Raden Adjeng Kartini in ieder geval bijgedragen aan verbetering hiervan! Raden werd geboren in Indonesië, toen dit nog een Nederlandse kolonie was. Haar vader was stadsbestuurder van Jepara op Java en Raden’s moeder was zijn eerste, maar zeker niet enigste vrouw. Polygamie was namelijk gebruikelijk in die tijd, waarbij een man met meerdere vrouwen was getrouwd.

Raden was een slimme meid en omdat ze uit een familie met aanzien kwam, mocht ze naar school. Daar leerde ze Nederlands spreken en schrijven, erg bijzonder voor Javaanse vrouwen. Toen Raden twaalf werd, was het gedaan met school. Om haar voor te bereiden op een huwelijk, werd ze thuis gehouden. Dat hield in dat Raden het huis niet mocht verlaten zonder toestemming en toezicht van haar ouders totdat ze getrouwd was. Helaas was dat vrij gebruikelijk voor meisjes in die tijd en was haar vader ontzettend traditioneel die aan deze gebruiken vasthield.

Tijdens haar opsluiting, bleef Raden leren. Zo las ze ontzettend veel boeken en kreeg ze Nederlandse penvriendinnen. Zij stuurden haar weer boeken, kranten en tijdschriften, waardoor Raden in aanraking kwam met het Europese feminisme. Ze beschreef de traditionele omstandigheden waar vrouwen in Indonesië onder moesten leven en pleitte voor een samenleving waar vrouwen de vrijheid hadden om te studeren en niet vast te zitten in een polygamisch huwelijk met een man die ze niet kenden.

Toen Raden 24 jaar oud was, werd ze uitgehuwelijkt en werd ze de derde vrouw van een burgemeester. Hoewel ze uitgesproken tegen polygamie was en plannen had om naar Tokio te gaan om een lerarenopleiding te volgen, stemde ze in met het huwelijk om haar zieke vader gerust te stellen. Haar man was voor die tijd ruimdenkend en met zijn toestemming kon Raden een school voor vrouwen oprichten. Helaas heeft ze haar dromen verder niet waar kunnen maken, want ze stierf bijna een jaar later na bevalling van haar zoon.

Haar brieven en oprichting van haar school zette een belangrijke beweging in gang. De correspondentie tussen haar en haar Nederlandse penvriendinnen werd gepubliceerd in een boek, waardoor Nederlanders anders begonnen te denken over Javaanse vrouwen. Maar ook in Indonesië inspireerden Raden’s brieven de bevolking om meer te denken over onafhankelijkheid van Nederland, hoewel die strijd nog even op zich liet wachten.

Ethel Payne
Leefde van: 1911 - 1991
Was: Afro-Amerikaanse journalist die vele glazen plafonds brak en Eisenhower boos maakte

Journalisten hebben het tegenwoordig lastig, met nepnieuws en rare persconferenties. Maar Ethel Payne zou daar wel raad mee hebben geweten! Ethel werd geboren op 14 augustus 1911 in Chicago, waar ze al van kleins af aan droomde over een carrière als journalist. Dat leek onmogelijk, aangezien ze een zwarte vrouw was en segregatie een vast onderdeel van de samenleving was.

Maar het lot had plannen met haar en via een omweg is het Ethel toch gelukt om journalist te worden. Toen ze in een club in Japan werkte in 1948, ontmoette ze een journalist van de krant ‘Chicago Defender’. Ethel liet hem haar dagboek lezen en deze man was zwaar onder de indruk. Zo begon ze in 1950 aan haar droombaan, waar ze snel promotie maakte. Zo werd een paar jaar later Ethel hoofd van de afdeling in Washington, was ze de eerste Afro-Amerikaanse vrouw die internationale nieuwsverslagen maakte én überhaupt de eerste vrouw die op locatie verslag deed van de Vietnamoorlog.

Tijdens haar werk bij de ‘Chicago Defender’ schreef ze veel over belangrijke protesten. Zo was deze journalist Montgomery Bus Boycott, waarbij Afro-Amerikanen vochten voor onder andere opheffing van de belachelijke stoelverdeling voor witte en zwarte mensen. Ook was Ethel bij de opheffing van segregatie bij de Universiteit van Alabama. En ver voordat de rest van de wereld Martin Luther King Jr. kende, schreef Ethel al over de legendarische man met een droom.

Deze badass liet zich echt door niemand tegenhouden en bouwde een reputatie op als agressieve journalist die niet bang was om lastige vragen te stellen. Een perfect voorbeeld daarvan is toen ze vragen mocht stellen aan president Eisenhower. Ethel vroeg tijdens een persconferentie wanneer hij segregatie ging afschaffen voor reizen tussen staten. Die vraag irriteerde Eisenhower enorm en hij gaf boos antwoord dat zijn regering zich niet zou aanpassen voor een speciale groep. Dat zorgde ervoor dat iedere journalist die daar was Eisenhower’s reactie publiceerde in hun krant. De discussie over burgerrechten laaide daardoor flink op!

Maar ze hield het niet bij schrijven. In 1972 werd Ethel de eerste Afro-Amerikaanse vrouwelijke commentator op televisie en radio. Ethel won in haar leven vele prijzen en werd met recht de ‘First Lady of the Black Press’ genoemd. In 1991 overleed ze, maar Ethel blijft voor altijd een belangrijk onderdeel van de historie!

Stuk voor stuk zijn dit krachtige vrouwen, die op hun eigen manier een grote bijdrage hebben geleverd aan de geschiedenis. Laat je inspireren door deze toffe vrouwen, geloof in je eigen kracht en blijf vechten voor je dromen!

Author image
Ja, ik ben iemand die gelooft dat Pluto een planeet is, lava lampen te hip vind en teveel boeken, te weinig tijd heeft. Ik vind oude spullen tof maar ben ik dan een hipster?