Theekransje

Fanfiction is tof

Fanfiction wordt steeds vaker genoemd in de media, maar er zijn behoorlijk wat misvattingen over dit genre. Ook al heeft dit genre een groeiende bekendheid, denk je nu misschien bij jezelf: what the fuck is fanfiction nou weer? Fanfiction bestaat uit verhalen geschreven door fans (verrassing!) die het originele verhaal van een boek, serie of film aanpassen of veranderen, gebruik makend van dezelfde personages en soms dezelfde setting als die in het originele verhaal. Helaas is het meest bekende voorbeeld Fifty Shades of Grey en jullie weten hoe ik daarover denk. Dit verhaal was oorspronkelijk Twilight fanfiction, waarin Edward Cullen dus de miljonair was die Bella Swan verleidt. Fifty Shades is nou niet bepaald het hoogtepunt van literatuur en heeft dus niet veel goeds gedaan voor de reputatie van fanfiction. Bovendien wordt fanfiction vaak weggezet als iets dat geschreven wordt door domme tienermeisjes die hun seksuele verlangens ergens kwijt moeten en het maar allemaal in fanfiction dumpen.

Maar dit soort definities zijn eigenlijk heel kortzichtig. Fanfiction geeft tienermeisjes inderdaad de kans om hun seksualiteit op een veilige manier te ontdekken, aangezien het maar woorden op papier zijn, in plaats van acties waar zij zelf misschien niet helemaal mee op hun gemak zijn. Maar lang niet alle verhalen zijn seksueel: bij de meeste pairings (koppels waarover geschreven wordt) is slechts zo’n 20-30% expliciet seksueel. Als er dus alleen over de seksuele kant gesproken wordt, wordt meer dan de helft van alle fanfiction die geschreven wordt voor het gemak maar even vergeten.

Fanfiction is eigenlijk altijd een vorm van kritiek. Als jij je 100% kon vinden in de originele tekst, dan zou je geen behoefte hebben om een andere interpretatie te lezen of te schrijven. Soms is die kritiek niet heel duidelijk, bijvoorbeeld als er maar een klein aspect veranderd wordt of als het verhaal dieper ingaat op minder belangrijke personages. Maar soms is de kritiek vrij duidelijk aanwezig. Fanfiction staat bekend om haar overvloed aan homoseksuele pairings, met name tussen twee mannen (zogenaamde slashfic). In de meeste van deze gevallen worden de personages in de originele tekst neergezet als hetero. Door expliciet te zeggen: “in mijn interpretatie is dit personage homo/bi/pan/aseksueel” lever je kritiek op het feit dat zulke personages in de originele tekst überhaupt niet voorkomen. Het is geen toeval dat de fandoms met de meeste slashfic ook de fandoms zijn met vrijwel geen LGBTQIA+ representatie: Harry Potter, Star Trek, Marvel, Lord of the Rings, Supernatural, en Sherlock. Fanfiction vult dus als het ware een leegte op.

Maar fanfiction is toch ook slecht geschreven? Soms wel, soms niet. Het is wat dat betreft niet anders dan elke andere vorm van media. Sommige films, tv-series en boeken zijn verschrikkelijk en zou je het liefst meteen weer van je netvlies branden. Anderen zijn leuk, lief, spannend, sexy, slim, eng, of juist heel mooi. Natuurlijk is sommige fanfiction ruk (zie 50 Shades). Maar dat is geen reden om meteen alle fanfiction af te schrijven als slecht. Veel van deze verhalen gaan heel bewust om met representatie door ervoor te zorgen dat niet alle personages cisgender1 en hetero zijn en door niet-blanke personages toe te voegen of meer op de voorgrond te laten treden. Daar zou mainstream media nog veel van kunnen leren. Ook qua stijl is sommige fanfiction absoluut publiceer-waardig. Bovendien zijn er steeds vaker gepubliceerde auteurs die begonnen zijn door fanfiction te schrijven, zoals de auteur van The Martian, Andy Weir, die onder andere Sherlock en Doctor Who fanfiction schreef.

Maar misschien wel het mooiste aan fanfiction en fan-art in het algemeen is dat het altijd ontstaat uit een diepe liefde voor datgene waar je over schrijft of leest. Er worden miljoenen verhalen geschreven en gelezen puur omdat mensen er zin in hebben. Niet omdat het moet voor school, niet om geld te verdienen, niet om iemand anders een plezier te doen. Er is een constante uitwisseling van creativiteit die compleet losstaat van kapitalistische doeleinden en dat zul je niet snel ergens anders vinden. Fanfiction hoeft geen Pulitzer te winnen om waarde te hebben. Om maar even met de woorden van Kurt Vonnegut, mijn favoriete auteur, te spreken: “To practice any art, no matter how well or badly, is a way to make your soul grow. So do it.”

  1. Cisgender verwijst naar mensen wiens gender identiteit en sekse overeen komen, in tegenstelling tot transgender mensen, wiens gender identiteit en sekse niet overeen komen.

Author image
Student Gender Studies. Hashtag-misbruiker. Ik heb een zwak voor genetisch gemanipuleerde supersoldaten of anderszins onbereikbare figuren. Expert in Chris Evans' baard, social justice, en Sharknado.