Theekransje

50 Shades of Shit

Fifty Shades of Grey is helaas nog steeds enorm populair en de reeks heeft nu weer een nieuwe boost gekregen, dankzij het nieuwe boek van E.L. James, dat de gebeurtenissen uit het eerste boek vanuit het perspectief van Christian Grey beschrijft. Voor degenen onder jullie die nog blissfully unaware zijn van waar deze boeken nu eigenlijk over gaan: de ongelooflijke naïeve studente Anastasia Steele ontmoet miljonair (en mogelijk seriemoordenaar) Christian Grey, die haar kennis laat maken met de BDSM (bondage & discipline, dominant & submissive, en sadomasochisme) levensstijl. Verder zit er geen plot in.

Drie zomers geleden, toen ik nog niet eindeloos gefrustreerd was over de toestand van genderproblemen in deze wereld, ging ik deze boeken lezen. Niet omdat ik dacht dat het leuk of sexy zou zijn, maar omdat ik gehoord had dat het rampzalig slecht was en, getuige mijn lofzang voor Sharknado 3: Oh Hell No, ben ik dan meteen verkocht.

De eerste druk van het eerste boek staat vol met spel- en grammaticafouten en het was zo godvergeten saai dat ik me er met moeite doorheen geworsteld heb. Maar het ergste aan deze reeks is niet dat het saaie kutboeken zijn. Nee, er is hier iets veel meer sinister aan de hand. Het echte probleem is dat Fifty Shades misbruik en huiselijk geweld romantiseert. Het wordt al heel snel duidelijk dat Christian geen zak geeft om Ana en haar toestemming om bepaalde handelingen te verrichten is blijkbaar niet nodig. Hij wil haar hele leven beheersen, van wat voor kleding ze draagt, tot wat ze eet, tot hoe vaak ze moet sporten. Ana is bang voor hem als ze hem tegenspreekt. Dat is geen BDSM. Dat is misbruik.

Om maar één van de vele voorbeelden aan te halen: er is een moment waarop Christian Ana gaat spanken. Naderhand begint zij te huilen en zegt ze dat ze het eigenlijk helemaal niet leuk vond. Christian’s reactie hierop wuift haar gevoelens weg door te zeggen dat ze dan maar het safeword had moeten gebruiken. Als dit een gezonde relatie was, had Christian beloofd dat hij de volgende keer haar a) niet meer zal spanken en b) haar regelmatig zal vragen of alles nog oké is, aangezien zij duidelijk nog niet gewend is aan het gebruik van een safeword. Maar nee, het is haar eigen schuld. Het wordt nog erger als Ana later een email naar hem stuurt, waarin ze meer in detail uitlegt waarom ze het nou zo vervelend vond. Dit is een directe quote uit het boek Grey.

“Dear Mr. Grey, You wanted to know why I felt confused after you – which euphemism should we apply – spanked, punished, beat, assaulted me."

"A tad overdramatic Miss Steele. You could have said no." [Dit is Christians interne seriemoordenaar monoloog]

"Well, during the whole alarming process, I felt demeaned, debased, and abused."

"If you felt that way, why didn’t you stop me? You have safe words.”

Christians email naar Ana bevat het volgende geweldige stuk:

“So you felt demeaned, debased, abused, and assaulted – how very Tess Durbeyfield of you. I believe it was you who decided on the debasement, if I remember correctly. Do you really feel like this or do you think you ought to feel like this? Two very different things. If this is how you feel, do you think you could just try to embrace those feelings, deal with them, for me? That’s what a submissive would do.”

Aangezien miljoenen mensen dit hebben gelezen zonder blijkbaar het misbruik hiervan te (h)erkennen, ga ik het maar even stap voor stap uitleggen. Christian legt alle verantwoordelijkheid bij Ana, terwijl hij weet dat ze ongeveer een week voordat deze gebeurtenis plaatsvond nog nooit seks had gehad en niet eens wist wat een orgasme was. Zo iemand is makkelijk beïnvloedbaar en daar moet rekening mee gehouden worden. Als iemand tegen zijn/haar partner zegt dat hij/zij zich vernederd en misbruikt voelt, moet je dit niet licht opvatten. Zulke gevoelens komen niet zomaar tot stand en moeten altijd serieus genomen worden. Maar in plaats daarvan vindt Christian dat als Ana zich toch echt misbruikt voelde, dat ze die gevoelens maar gewoon moet omarmen, want ja, zo werkt dat in een BDSM relatie. Als E.L. James twee minuten de tijd had genomen om zich in te lezen in deze levensstijl, had ze geweten dat dit absoluut niet het geval is. Daar bovenop lijkt Christian te denken dat toestemming iets is dat, wanneer het eenmaal gegeven is, niet meer ingetrokken kan worden. Ana dacht dat ze spanken leuk/sexy zou vinden, maar het blijkt dat ze zich er misbruikt en vernederd door gaat voelen. Alleen omdat ze dacht dat ze het prima zou vinden, wil dat niet zeggen dat ze niet meer van gedachten mag veranderen. Laat het even heel duidelijk gezegd zijn: toestemming voor seksuele handelingen moet altijd een enthousiaste “ja” zijn en kan op elk moment ingetrokken worden.

Nu denk je misschien, “ach, het is toch maar een boek?” Maar dit boek is wel door miljoenen vrouwen over de hele wereld gelezen en kan daarom gerust invloedrijk genoemd worden. In een wereld waarin 1 op de 4 vrouwen (en dat is nog een positieve schatting) slachtoffer worden van seksueel en/of huiselijk geweld is het zonder twijfel verontrustend te noemen dat zoveel vrouwen denken dat misbruik oké en zelfs sexy is, zolang de misbruiker een knappe miljonair met gladde praatjes is. Lieve vrouwen van de wereld: hou alsjeblieft van jezelf en accepteer de romantisering van misbruik niet.

Author image
Student Gender Studies. Hashtag-misbruiker. Ik heb een zwak voor genetisch gemanipuleerde supersoldaten of anderszins onbereikbare figuren. Expert in Chris Evans' baard, social justice, en Sharknado.